Informatie voor verwijzers

Kinderen
Kinderen met een obstetrisch plexus-letsel worden bij voorkeur al op jonge leeftijd gezien, in principe op de leeftijd van één maand. Afhankelijk van de ernst van het letsel is het soms nodig een EMG te maken, dat kan dan op dezelfde dag. Als de elleboog na 1 maand niet kan strekken dan bestaat er een ernstig zenuwletsel, en is meestal een operatie noodzakelijk. Als op de leeftijd van 1 maand het strekken van de elleboog mogelijk is, maar niet het buigen, dan wordt een EMG van de M. biceps gemaakt. Uit eigen onderzoek is gebleken dat specifiek bij kinderen met een obstetrisch plexusletsel, een EMG van alleen de biceps, al op deze jonge leeftijd een goede voorspellende waarde heeft met betrekking tot de ernst van het letsel, en het te verwachten natuurlijk herstel. Als er dan op het EMG geen activiteit van de biceps te zien is dan is er een ernstig letsel. Als er bij de leeftijd van 1 maand een goede bicepsfunctie bestaat, zal naar verwachting het spontaan herstel (bijna) volledig zijn. Meestal wordt een definitieve beslissing voor wel of niet opereren pas genomen bij de leeftijd van 3-3Ĺ maand. Een operatie wordt dan het liefst uitgevoerd vůůr de leeftijd van 6 maanden. Als voorbereiding op de operatie wordt een dagopname voor aanvullend onderzoek (CT-myelografie) gepland.

Recent is een Klinische Les verschenen in het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde over het Obstetrisch Plexus Brachialis Letsel.
 
Volwassenen
De belangrijkste beslissing die genomen moet worden is of een operatie moet worden verricht, en op welke termijn
  • Bij een open wond met (scherp) zenuwletsel is een exploratie op een zo kort mogelijke termijn (semi spoed setting) geÔndiceerd, zie tevens deze publicatie over open zenuwletsels.
  • Bij een gesloten trauma met zenuwuitval bepaalt het type ongeval, de ernst van het zenuwletsel en welke zenuw(en) betrokken zijn de mate van spoed. Tevens speelt de leeftijd een rol bij het bepalen of een operatie zinvol is.
  • Bij hoge snelheidsletsels met totale uitval van zenuwen of van de plexus brachialis wordt geadviseerd om direct contact op te nemen voor overleg over het te voeren beleid met prof. Malessy of dr. Pondaag. Ook kan de patiŽnt worden aangemeld bij de dienstdoende arts-assistent. Bij voorkeur worden patiŽnten met een ernstig letsel binnen enkele dagen na het trauma geopereerd.
  • Bij minder ernstige letsels, zenuw-beknellingen of zenuw-tumoren kan de patiŽnt verwezen worden door een brief te sturen/faxen naar het secretariaat, of eventueel per mail. Graag ontvangen wij naast de verwijsbrief, ook een CD-ROM met de al verrichte onderzoeken, de volledige uitslag van EMGís, en (indien van toepassing) operatieverslagen en PA-verslagen van eerdere ingrepen. Bij twijfel over de mate van spoed kan uiteraard telefonisch worden overlegd.

Onderstaand schema geeft een leidraad met betrekking tot de presentatie of overleg.
 
Categorie 1: acuut
  
1. scherp letsel (glasverwonding, mesverwonding, iatrogeen)
2. compressie door haematoom, cave: verscheuring of aneurysma (spurium) a. brachialis
 
advies: overplaatsing naar LUMC voor acute zenuw-reconstructie of decompressie
 
Categorie 2: < 1 week
 
1. hoogenergetisch supraclaviculair tractie-letsel met complete uitval van de gehele plexus brachialis (C5-T1) of totale uitval van tenminste spinale zenuwen C5 en C6, met klinisch tekenen van wortelavulsie (Horner, deafferentatie-pijn)
 
advies: overplaatsing naar LUMC indien overigens ABC stabiel en na fractuurbehandeling in de vroege fase in het presenterende ziekenhuis
 
Categorie 3: < 2 weken
 
1. hoog- of laag-energetische supraclaviculair plexusletsel met totale uitval van tenminste C5,C6 en nog enige C7 en/of C8 en/of T1 functie
 
advies: overplaatsing naar of dagopname in het LUMC binnen 1-2 weken, en afhankelijk van beeldvormend onderzoek beslissen over de indicatie voor en timing van zenuwreconstructie
 
Categorie 4: 2-3 weken
 
1. laag-energetisch trauma met totale uitval van tenminste 2 wortels of tenminste 1 eindzenuw 
2. infra-claviculair plexus-letsel met totale uitval van tenminste 1 eindzenuw (bijvoorbeeld schouderluxatie / humerusfractuur) 
3. schot-verwonding
 
advies: poliklinische evaluatie na 2-3 weken gecombineerd met EMG
 
Categorie 5: 2-3 mnd
 
1. partiŽle continuÔteit van alle zenuw-structuren (oftewel geen totale uitval van 1 wortel of 1 eindzenuw)
 
advies: poliklinische evaluatie na 2-3 maanden